صداوسیما، ماجرای کواکبیان و توجه به یک نکته مهم

به گزارش خبرنگار ایران فیلم پرس، هرچند عنوان برنامه مناظره نیست، با احاطه و اشراف مختصر به شرایط سیاسی کشور و حرف و حدیث‌هایی که بین برخی جناح‌های سیاسی مطرح است، یک رسانه آن‌هم در سطح رسانه ملی باید متوجه باشد اگر در این شرایط افرادی را از جناحین مباحث مذکور مقابل هم بنشاند عملاً همان صحنه مناظره را رقم زده است و هرچه در تقابل دو طرف رد و بدل شود برآیند آن نه‌تنها برای نظام سودمند نخواهد بود بلکه ممکن است آسیب‌های جدی به افکار عمومی وارد کند.

در این مناظره، علی خضریان نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ابتدا در پاسخ به نقد کواکبیان در مجلس، سعی در دفاع از محتوای نامه‌ای داشت که گروهی از نمایندگان تهران در اعتراض به محتوای مصاحبه اخیر رئیس جمهور با یک پادکستر آمریکایی به‌صورت علنی منتشر کرده بودند و در سوی مقابل نیز مصطفی کواکبیان گزاره‌های غلط و افتراآمیز نسبت به مسئولین نظام و تشویش اذهان عمومی را در دستور کار قرار داد.

در حالی که صداوسیما مورد هجمه و انتقاد همگان قرار گرفته است، تلاش می‌کند تا از تنوع کارشناسان بهره‌مند شود. به نظر بوی غرض‌ورزی می‌آید و از انصاف به دور است؛ اما اگر به صورت تخصصی به موضوع نگاه کنیم؛‌ در زمانی که با انتقادات مواجه بود، غالباً به تعداد محدودی از کارشناسان دعوت می‌کرد. به نظر می‌رسد نیازمند یک اتاق فکر منسجم و قوی‌تر است تا با بررسی دقیق‌تر کارشناسان، تخصص و کاربرد هر کارشناس را برای برنامه‌های زنده و تولیدی مشخص کند. انتقاداتی از قبیل حضور فردی مانند کواکبیان و مقصر دانستن صرف تلویزیون، اشتباه است. سهم تقصیر تلویزیون بیشتر در بخش‌های دیگری همچون مدیریت اخبار موجود در فضای مجازی و جلوگیری از مانور خبری مجریان قابل بررسی است.

تجربه برنامه پنجشنبه (کواکبیان) و چندین مناظره مشابه دیگر که در این چند هفته برگزار شده است، اثبات کرد که موضوع را ساده گرفتن و تریبون را بدون هیچ پروتکلی روشن کردن مضراتی در پی خواهد داشت.

ایده «تریبون فعال» اگر جاهای دیگر و در موضوعات دیگر جواب بدهد، اینجا به‌عکس عمل می‌کند. جلوگیری از این آسیب‌ها نیاز به تزریق فکر و ایده‌هایی به صدا‌وسیما دارد که ملاحظات سیاسی و امنیتی را به تصمیم‌گیران گوشزد کند، این مورد زمانی تأمین می‌شود که صداوسیما به‌جای حرکت بر مبنای روش فکری یک گروه کوچک هیجان‌زده سیاسی از موضع منافع جمهوری اسلامی ایران به موضوعات ورود کند چراکه اگر حرکت بر مدار هیجانات سیاسی و غریزی باشد به‌طور طبیعی وارد منازعات غیرضرور می‌شود که در آن هیچ خیر عمومی برای کشور وجود ندارد.

شاید در جمع بندی باید مروری بر این نکات داشت؛‌

• ضرورت تفکیک کارشناسان: اتاق فکر باید تخصص و کاربرد هر کارشناس را برای برنامه‌های زنده و تولیدی مشخص کند تا از حضور افراد نامناسب در برنامه‌ها جلوگیری شود.

• مدیریت فضای مجازی: صداوسیما باید با مدیریت فعال اخبار موجود در فضای مجازی و جلوگیری از مانور خبری مجریان، از انتشار اطلاعات نادرست و غیرمستند جلوگیری کند.

• پرهیز از هیجانات سیاسی: صداوسیما باید از حرکت بر مبنای هیجانات سیاسی و غریزی پرهیز کرده و از ورود به منازعات غیرضروری که هیچ خیر عمومی برای کشور ندارد، خودداری کند.

• اهمیت رویکرد منسجم: صداوسیما باید با رویکردی منسجم و با در نظر گرفتن تنوع دیدگاه‌ها، پاسخگوی انتقادات باشد و از اتخاذ رویکردی که منجر به ایجاد تضاد و مناظره‌های غیرضروری می‌شود، خودداری کند.

• توجه به منافع ملی: در نهایت، صداوسیما باید از موضع منافع جمهوری اسلامی ایران به موضوعات ورود کرده و از هرگونه اقدامی که به تضعیف انسجام ملی منجر شود، اجتناب کند.